Groep 5, 6 en 7 sluit feestelijk af in Het Predikheren

In de gangen van het voormalige klooster klinkt geroezemoes, gelach en opgewonden gebabbel. Nog voor de workshops van start gaan, wagen groepjes jongeren zich al aan de wedstrijd of raken ze in gesprek over hun favoriete boeken van het voorbije leesjaar. Ook in het zinesalon wordt volop geknipt, getekend en geplakt. Van een eenvoudig A3-blad maken de juryleden boekjes vol stickers, collages en leesherinneringen. ‘Wie zijn zij als lezer?’ is de centrale vraag. ‘Het is tof om hen te zien opgaan in hun creatieve wereld’, zegt begeleider Amber Ghyselinck.

(lees verder onder de foto's) 

Workshop met Will-Limba Moleka

Het slotfeest van de Leesjury draait niet alleen om lezen, maar vooral om ontmoeten en zelf creëren. Auteur Will-Limba Moleka, die met Limbaverse in de top 3 van groep 5 stond, neemt de jongeren mee in de sfeer van film noir. Aan lange tafels schilderen de juryleden donkere silhouetten en mysterieuze scènes met Chinese inkt, terwijl op de achtergrond jazzmuziek klinkt. ‘Ik wil hen mijn maakproces laten beleven en een inkijk geven in mijn volgende boek’, zegt Will-Limba. ‘Limbaverse II heeft de stijl van film noir. Ik heb ook mijn eigen schetsboek meegebracht, net als de graphic novels die me inspireren.’

(lees verder onder de foto's)

Schrijven en illustreren met Kristien In-'t-Ven en illustrator Martha Verschaffel

In de ruimte ernaast liggen rijen stenen uitgestald op tafel. Daar begeleiden auteur Kristien In-'t-Ven en illustrator Martha Verschaffel een schrijf- en illustratieworkshop rond Het meisje en de rots, dat in groep 6 geselecteerd werd. ‘Er zijn stenen in alle vormen en formaten’, zegt Kristien. ‘De rots staat symbool voor iets dat je meedraagt: verdriet, gemis, maar ook troost. Het kan een bergketen zijn, maar evengoed een kiezelsteentje in je schoen.’ De juryleden kiezen een steen, tekenen de vorm over en knippen die uit. Op hun papieren steen schrijven ze wat die voor hen betekent met Kristien, terwijl Martha hen laat experimenteren met grijstinten en schaduw. Op het einde krijgen ze een zakje mee met hun steen, tekst en tekening: een persoonlijk aandenken aan wat ze gedeeld hebben. 

(lees verder onder de foto's)

Malak Habrundahman en Erik Wouters

In de theaterzaal in de oude kerk is het muisstil geworden. Malak Habrundahman leest er voor uit Malak, het boek uit groep 5 dat auteur Erik Wouters schreef over hoe ze met haar familie van Gaza naar België vluchtte. De zachte accordeonmuziek van Flor Verschueren zweeft door de ruimte. Groep 5 las het verhaal al, maar luistert geboeid nu de woorden uit Malaks mond komen. Na de voorstelling volgen er vragen. ‘Waarom wilden jullie dit verhaal vertellen?’ Erik antwoordt rustig: ‘De papa van Malak is een goede vriend van mij. Ik vond hun verhaal de moeite waard om te delen. Ik wilde tonen wat er gebeurt in Gaza.’ ‘Zou jij zelf ooit een boek willen schrijven?’, vraagt een jurylid daarna aan Malak. Ze glimlacht voorzichtig. ‘Misschien een dagboek. Om mijn gedachten neer te schrijven.’ De jongeren zijn nu al benieuwd. ‘Als dat er komt, wil ik het zeker lezen!’ 

(lees verder onder de foto's)

Groep 5

Tijdens de podiumgesprekken met gastvrouw Sien Wynants leren de juryleden van groep 5 Erik Wouters en Malak Habrundahman nog beter kennen, net als auteurs Suzanne Wouda en Will-Limba Moleka. Via foto’s van hun werkplekken krijgen ze een blik op het schrijfproces. Zo blijkt Erik Wouters in zijn woonkamer te schrijven, en Suzanne Wouda, geselecteerd met Futuria, vanuit haar fauteuil. Will-Limba Moleka schreef zijn eerste boek in bibliotheek Permeke in Antwerpen. ‘Dat was een turbulent proces’, vertelt hij. ‘Soms moest ik hele hoofdstukken schrappen. Ik heb zelfs mijn studies stopgezet om mijn boek te schrijven, maar ik besef dat ik met taal impact kan hebben.’ 

(lees verder onder de foto's)

Groep 6 en 7

Even later delen ook de auteurs van groep 6 en 7 hun schrijfgewoontes. Hanne Eerdekens, geselecteerd met Polaris in groep 6, schrijft het liefst diep in de nacht. Kristien In-’t-Ven werkt vanuit haar tuinbungalow. ‘Ik heb een piepklein stadstuintje, maar daarin staat een huisje met een bureau en een bed’, zegt ze. ‘Ik volg Astrid Lindgren: vroeg opstaan en daarna terug in bed kruipen om te schrijven.’ Illustrator Martha Verschaffel werkt juist graag in de drukte. ‘Ik deel een atelier met mijn neef (kijk hier binnen, red.) en werk het best met afleiding.’ En Manik Sarkar vertelt hoe vertalen hem naar het schrijven duwde. ‘Omdat ik zoveel boeken vertaalde, dacht ik: “Ik wil ook eens zélf schrijven.” Ossenkop zat al lang in mijn hoofd. Alleen wist ik nog niet dat het een slager was die het zou meemaken.’ 

(lees verder onder de foto's)

Terwijl de auteurs op het podium nog voor een volle zaal spreken, ontstaan tijdens de meet & greets intieme gesprekken. Rond een tafel zit Manik Sarkar (van Ossenkop) met een groepje juryleden van groep 7. Ze zijn druk aan het praten over de personages en frustrerende passages. ‘Ik zou Rens bij zijn schouders willen pakken’, zegt een iemand. ‘Precies!’, antwoordt Manik lachend. De vragen blijven komen. ‘Waarom koos je voor dat einde? Het kwam wel binnen!’ Manik geniet van de reacties. ‘Ik raad jullie allemaal aan om te schrijven’, zegt hij. ‘Ik ben er de hele dag mee bezig. Soms denk ik zelfs aan het stoplicht vanuit mijn personages.’ 

Bij Will-Limba Moleka is de sfeer net zo open. Het gesprek begint luchtig, over Limbaverse, maar ook over zijn lievelingskleur, favoriete muziek en wat zijn zussen eigenlijk van zijn boek vonden. Gaandeweg verschuift de aandacht naar zijn schrijverschap. Wat doet hij als schrijven moeilijk gaat? En waarom is lezen zo belangrijk voor hem? Verschillende juryleden vertellen dat ze later zelf schrijver willen worden. Will-Limba moedigt hen meteen aan. ‘Begin klein’, zegt hij. ‘Overal ligt een verhaal klaar. Kijk goed rond je en schrijf het neer.’ 

Op zolder, in het verteltheater, zitten jongeren op kussens rond Hanne Eerdekens, die met Polaris in de top drie stond van groep 6. Ze vertelt over hoe ze tijdens corona is beginnen schrijven en dat ze vooral de boeken wil maken die ze zelf in het aanbod mist. Handen blijven de lucht ingaan, terwijl ze vertelt over haar schrijfproces, haar personages en haar volgende fantasyboek. ‘Welk boek heeft je voorkeur?’, klinkt het tot slot. ‘Polaris staat het dichtst bij mijn persoonlijke zoektocht rond biseksualiteit’, antwoordt ze. ‘Maar mijn debuut blijft mijn kindje.’ 

Bij de meet & greet met auteur Kristien In-’t-Ven en illustrator Martha Verschaffel, makers van Het meisje en de rots uit groep 6, zijn de jongeren vooral benieuwd naar hoe het boek ontstond. Kristien vertelt dat het boek groeide vanuit een persoonlijke aanleiding. ‘Mensen spreken vaak over “loslaten”, maar verdriet werkt niet zo eenvoudig. Sommige stenen draag je altijd mee.’ Martha legt uit hoe ze dat gevoel visueel vertaalde. In het begin van het boek is de rots donker en zwaar getekend. Later veranderen de tinten en vorm, zonder dat de rots kleiner wordt. Dat hun boek zoveel betekent voor de lezers, raakt hen zichtbaar. ‘Zodra een boek af is, leeft het zijn eigen leven in de handen van lezers. Dat blijft spannend.’

(lees verder onder de foto's)

Niet alleen auteurs en lezers vinden elkaar tijdens het slotfeest. Ook de juryleden verbinden over favoriete personages, fantasywerelden en gedeelde leeservaringen. Tijdens de quiz wordt druk overlegd en gefluisterd over personages, verhaallijnen en details uit de gelezen boeken. Ook in de escape room werken de jongeren uit groep 6 koortsachtig samen. Zij moeten een ‘verloren hoofdstuk’ terugvinden via puzzels en verbanden uit de boeken van hun leesjaar. 

De boekdates brengen hen nog dichter bij elkaar. In groepjes van vier praten ze onder begeleiding van Ann Busquart over hun favoriete boeken, om zo leestips uit te wisselen. Aan de hand van vragen als ‘Met welk personage wil je op stap gaan?’ en ‘Welke overeenkomsten hebben jullie boeken?’ komen de gesprekken snel op gang. Zelfs auteur Suzanne Wouda deed even mee. ‘We kennen elkaar niet, maar het is leuk om ons enthousiasme voor lezen te delen’, klinkt het aan een tafel. ‘We ontdekken nieuwe boeken, maar vooral ook dat we allemaal fan zijn van Harry Potter!’   

(lees verder onder de foto's)

Met Hanne Eerdekens

Na een blik in de hoofden van de auteurs, willen vele juryleden zelf schrijven. Onder begeleiding van de schrijvers experimenteren ze met taal, ideeën en perspectief. Met Hanne Eerdekens bouwen ze stap voor stap een personage op. Eerst kiezen ze een postkaart met een persoon erop: dat wordt hun personage, over wie ze een fiche invullen met de angsten, dromen en karaktertrekken. Daarna krijgen ze een tweede postkaart met een dier of voorwerp dat het conflict in hun verhaal bepaalt. Midden in de actie schrijven ze een scène uit. ‘Zo gaan ze van een vaag idee naar een uitgewerkt personage’, zegt Hanne. ‘Ze moeten ervoor zorgen dat het aanvoelt als een mens van vlees en bloed.’ 

(lees verder onder de foto's)

Met Suzanne Wouda

Verderop laat auteur Suzanne Wouda de juryleden werken rond spanning. Tijdens de meet & greet had ze het al over open eindes, en over waarom lezers zo graag op voorhand willen weten of een personage zal doodgaan. Die nieuwsgierigheid opwekken vormt ook de kern van haar workshop. ‘Eigenlijk is elk verhaal spannend’, begint ze. ‘Niet alleen griezelverhalen. Een verhaal moet altijd de aandacht trekken.’ De jongeren noteren eerst wat zij spannend vinden in boeken en bouwen daarna zelf scènes op vol sfeer en suggestie. ‘Iedereen heeft verbeeldingskracht. Je moet die van de lezer prikkelen’, moedigt Suzanne hen aan. ‘Geef niet alles meteen prijs. Het leukste vind ik dat je in vijftig minuten iets uit je eigen hoofd kunt neerschrijven en er je persoonlijkheid in kwijt kunt.’  

(lees verder onder de foto's)

Aan het einde van het slotfeest vertrekken de juryleden met beschilderde stenen, zines, schetsen en zelfgeschreven teksten onder de arm. Hun totebags zitten vol tastbare herinneringen, maar vooral de ontmoetingen blijven hangen: gesprekken met auteurs, nieuwe leesvrienden en het plezier van samen over boeken praten en fantaseren. Bij de Leesjury wordt lezen iets dat je samen beleeft.